Ca tối của một đứa du học sinh ở Seoul
Ca tối của một đứa du học sinh ở Seoul Tan học là chạy thẳng ra quán, bụng còn trống không. Tạp dề buộc chưa xong thì khách đã ùa vào kín bàn. Trời mới vào thu mà Seoul đã lạnh. Lạnh nên ai cũng đòi đồ nướng với lẩu, khói mù mịt, tiếng chuông dingdong reo không dứt. Mình bưng khay 반찬 nặng trịch, miệng lặp lại như cái máy: "네~ 잠시만요!" Hồi mới sang, câu này mình còn nói không trôi. Giờ nó bật ra không cần nghĩ. Chắc tiếng Hàn của mình tiến bộ như vậy đó, không phải qua sách, mà qua từng bàn khách. Giữa lúc lưng mỏi muốn gãy, bác chủ đi ngang, nói một câu: "오늘도 고생했어." Người ta chỉ nói một câu thôi mà mình đứng khựng lại mấy giây. Khách vãn, cả ca xúm vào lau bàn, cọ bếp, gom rác. Hai bắp chân lúc này mới bắt đầu lên tiếng. Gần nửa đêm mình mới ra khỏi quán, hai tay lạnh cóng, leo lên chuyến xe buýt muộn. Dựa đầu vào cửa kính, mình nhắn mẹ đúng một câu: “Con ăn rồi mẹ ơi.” Điện thoại rung: ting. Lương ngày vừa về. Cái tiếng ting ấy là một phần tiền trọ, một phần tiền học, và một lời nhắn nhỏ: hôm nay mình vẫn tự lo được. Mệt thật. Nhưng ở xứ người, tự kiếm từng đồng, mình thấy mình cứng cáp hơn một chút mỗi ngày. Các bạn du học sinh ở Hàn ơi, câu tiếng Hàn đầu tiên bạn dám nói ở chỗ làm là câu gì?
সিউলে এক বিদেশে পড়তে আসা ছাত্রের সন্ধ্যার শিফট ক্লাস শেষ হতেই সোজা দোকানের দিকে দৌড়, পেট তখনও একেবারে ফাঁকা। এপ্রন বাঁধা শেষ হয়নি, তার আগেই গ্রাহকরা টেবিল ভরে ঢুকে পড়ল। এখনো শরৎ শুরুই হয়েছে, তবু সিউল ঠান্ডা হয়ে গেছে। ঠান্ডা বলেই সবাই শুধু গ্রিল আর হটপট চাইছে, ধোঁয়ায় চারদিক ভরে গেছে, dingdong ঘণ্টার শব্দও থামছে না। আমি ভারী 반찬-এর ট্রে হাতে নিয়ে হাঁটছিলাম, আর মুখে যেন মেশিনের মতো বারবার বের হচ্ছিল: "네~ 잠시만요!" শুরুর দিকে, যখন আমি নতুন এসেছিলাম, এই কথাটাও ঠিকমতো বলতে পারতাম না। এখন এটা আর ভাবতে হয় না, আপনা-আপনিই বেরিয়ে আসে। মনে হয় আমার কোরিয়ান এতটাই উন্নত হয়েছে—বই থেকে নয়, বরং একেকটা গ্রাহকের টেবিল থেকে। পিঠটা যখন ব্যথায় ভেঙে পড়ার মতো, তখন মালিক কাকা পাশ দিয়ে যেতে যেতে একটা কথা বললেন: "오늘도 고생했어." মানুষ একটা কথাই বলে, আর আমি কয়েক সেকেন্ডের জন্য থমকে দাঁড়িয়ে যাই। গ্রাহক কমে এলে, পুরো শিফট মিলে টেবিল মুছি, চুলা ঘষে পরিষ্কার করি, আবর্জনা গুছাই। তখনই দুই পিণ্ডলি কথা বলতে শুরু করে। প্রায় মধ্যরাতে দোকান থেকে বেরোলাম, দুই হাত ঠান্ডায় জমে গেছে, আর দেরি হওয়া বাসে উঠলাম। জানালার কাঁচে মাথা ঠেকিয়ে মাকে ঠিক একটাই মেসেজ পাঠালাম: “আমি খেয়ে নিয়েছি মা।” ফোন কেঁপে উঠল: টিং। দিনের মজুরি এসে গেছে। ওই টিং শব্দের মধ্যে ভাড়ার টাকার এক অংশ, পড়াশোনার টাকার এক অংশ, আর একটা ছোট্ট বার্তা ছিল: আজও আমি নিজের খরচ নিজে চালাতে পেরেছি। ভীষণ ক্লান্ত লাগছিল। কিন্তু পরের দেশে একেকটা টাকা নিজে উপার্জন করতে করতে, মনে হয় আমি প্রতিদিন একটু একটু করে আরও শক্ত হচ্ছি। কোরিয়ায় পড়তে আসা বন্ধুরা, কাজের জায়গায় প্রথম যে কোরিয়ান বাক্যটা বলার সাহস পেয়েছিলে, সেটা কী ছিল?